Lang voordat stashboxen en crunchvideo's bestonden, aten mensen op veel verschillende continenten klei, krijt en aarde, en niet als een nieuwigheid. Vanuit een kleine online community is het gemakkelijk om aan te nemen dat dit allemaal met sociale media begon. Dat was niet zo. Het internet maakte het alleen zichtbaar voor mensen zoals ik, die er anders nooit op waren gestuit.
In veel West-Afrikaanse landen is kaolienklei (soms calabarkrijt of ndom genoemd) nog steeds te vinden op alledaagse markten. Sommige mensen eten het tijdens de zwangerschap tegen misselijkheid, anderen vinden het gewoon lekker, en voor veel mensen die sindsdien naar het buitenland zijn verhuisd gaat het eten ervan minder om de trek en meer om thuis. Dat is een groot deel van de reden waarom West-Afrikaanse kaolienklei überhaupt internationaal wordt verscheept: het dient een diaspora, geen trend.
In India heeft aarde-eten op sommige plaatsen rituele en ayurvedische wortels, waarbij bepaalde soorten klei (volgens de traditie, niet volgens mij, want ik maak geen gezondheidsclaim) worden geacht het evenwicht in het lichaam te ondersteunen. Bentoniet, multani mitti en dryfruitklei hebben een uitgesproken textuur, zijn echt van smaak en worden vaak evenzeer geassocieerd met vasten of ceremoniële gebruiken als met pure voorkeur.
In Mexico wordt minerale aarde bijna als een ingrediënt behandeld in plaats van als iets dat losstaat van voedsel. Tequesquite, een mineraalrijke, zoutachtige aarde, komt voor in de traditionele keuken, vooral in tamales, en die vage grens tussen "voedsel" en "aarde" is kenmerkend voor veel Mexicaanse geofagische praktijken.
In het zuiden van de Verenigde Staten, vooral in landelijke zwarte gemeenschappen, werd dit historisch gezien gewoon "modder eten" genoemd, van moeder op dochter doorgegeven en verbonden met zwangerschap, troost en vaak met een stigma dat niets te maken had met het feit dat de praktijk zelf ongewoon was. Zuidelijke witkrijten en rode Georgia-klei werden vroeger verkocht in winkels langs de weg. Een deel van die traditie gaat nog steeds stilletjes voort.
En in delen van de Andes wordt klei al lang gebruikt in combinatie met bepaalde bittere knollen om de gifstoffen erin te neutraliseren, wat een werkelijk slim stukje praktische, generatiesoude kennis is, en dat ook voorkomt in ceremoniële en voorouderlijke contexten.
Wat dit allemaal met elkaar verbindt is niet de smaak of textuur, maar de verbinding. Met het land, met de cultuur, met de familie. Ik verkoop deze kleisoorten niet om op die geschiedenis te cashen. Ik probeer ze verantwoord in te kopen in de regio's waar ze vandaan komen en de dingen goed te beschrijven, omdat het verhaal achter een kleisoort minstens even interessant is als de crunch, en het verdient beter dan te worden platgeslagen tot "mensen eten modder" voor een kopje.
Disclaimer: Dit is geschreven voor informatieve en hobbydoeleinden. Mijn producten zijn niet gecertificeerd als voedselwaardig en worden verkocht voor verzamelen, knutselen of zintuiglijk genot. Sommige mensen kiezen ervoor om natuurlijke aardematerialen zoals deze te proeven; dat is volledig een persoonlijke beslissing en volledig op eigen risico. Ik promoot het innemen ervan niet en kan niet verantwoordelijk worden gehouden voor eventuele bijwerkingen.
0 reacties