Is het alleen bij mij, of smaakt water uit een aardewerken pot beter dan water uit letterlijk alles anders?
Noem een jarro de barro bij iemand die ermee is opgegroeid en kijk hoe zijn of haar gezicht verandert. Hetzelfde geldt voor een matka in de hoek van de keuken van een nani. En als je een van mijn Pican of Geophagian bent, is de kans groot dat die gezichtsuitdrukking gepaard gaat met een heel specifieke trek. Dus deze stond al een tijdje op mijn lijst.
Een jarro de barro is een Mexicaanse aardewerken kruik, traditioneel gemaakt van poreus, laag gebakken terracotta en gebruikt om drinkwater koel te houden. De familie kent een paar namen, afhankelijk van de grootte en vorm. Een jarrito de barro is het kleine kopje. Een cántaro of botellón de barro is de grote ronde waterkruik. Een olla de barro is de kookpot waaraan café de olla zijn naam ontleent. Dezelfde klei, dezelfde geur, andere functies.
Dus waarom smaakt het water zo?
Er zijn twee dingen aan de hand, en slechts één daarvan is wetenschappelijk vastgesteld.
De eerste is de temperatuur. Onglazuurd terracotta is poreus, dus een klein beetje water sijpelt door de wanden en verdampt aan de buitenkant. Verdamping neemt warmte met zich mee, waardoor het water binnenin koeler blijft dan de omgevingstemperatuur. Spanje heeft de botijo, India heeft de matka en de surahi, Mexico heeft de jarro en de cántaro. Dezelfde truc, bedacht door mensen in warme gebieden lang voordat iemand een koelkast had. En koud water smaakt frisser. Daar wordt niemand het mee oneens.
De tweede is de klei zelf, en dat is waar het interessant wordt voor ons. Water dat in onbewerkt terracotta staat, neemt de geur van de klei op, en mogelijk een spoor van de mineralen die erin zitten. Een gloednieuwe jarro heeft de sterkste smaak, en de meeste mensen zeggen dat de kleismaak na een paar dagen gebruik zachter wordt (waarover sommigen eerlijk gezegd hartstikke verdrietig zijn). Ik heb geen degelijke studie gevonden die precies vaststelt welke verbindingen wat doen, dus ik ga niet doen alsof ik die wel heb. Maar voor mij is het vooral de geur. Smaak is toch grotendeels geur, en nat terracotta zit vlak naast petrichor, die geur van regen op droge aarde waarnaar een flink aantal van mijn producttags is vernoemd.
Waarom Geophagianen er bijzonder dol op zijn
Voor de meeste mensen is water uit een aardewerken pot een fijn nostalgisch ding. Voor iedereen met een trek naar klei is het iets heel anders.
Als je met geofagie of pica leeft, weet je dat de trek niet alleen over het knagen gaat. Een groot deel is de geur. Die stoffige, vochtige, licht ijzerachtige geur wanneer je een vers zakje terracotta opent. Water uit een jarro de barro geeft je die geur bij elke slok, zonder het knagen. Voor mij is het alsof je de trailer van een film kijkt. Het krabt een beetje aan de trek, en maakt je daarna alleen maar meer zin in het echte ding. LOL.
Ik ben oprecht benieuwd of een van jullie water uit een aardewerken pot gebruikt om de trek naar terracotta wat te verzachten, bijvoorbeeld op het werk, waar je niet echt kunt gaan zitten en in een vergadering aardewerken potten kunt knagen. Helpt het, of maakt het het erger? Ik kan het allebei zien, dus vertel het me.
Dit is trouwens 400 jaar oud
Dit is het deel waar ik dol op ben. In de 17e eeuw werden gepolijste rode aardewerken waterpotten, genaamd búcaros de Indias, gemaakt rond Tonalá in Jalisco en verscheept naar Spanje, waar ze een echte luxeartikelen waren. Mensen koesterden ze om de geur en smaak die ze aan het water gaven. En dan, zodra het water op was, aten veel modieuze Spaanse vrouwen de pot op. Kleine gekauwde stukjes, als snoepjes. Men geloofde dat het je een bleke teint gaf, wat destijds de look was.
Het staat in een van de beroemdste schilderijen ter wereld. In Las Meninas (1656) van Velázquez wordt de jonge Infanta Margarita een klein búcaro met water op een zilveren dienblad aangeboden. De toneelschrijver Lope de Vega maakte al in 1608 een grapje erover: "Niña de color quebrado, o tienes amores o comes barro." Ruw vertaald: bleke meid, of je bent verliefd of je eet klei.
Dus als iemand je ooit vertelt dat klei knagen vreemd is, de Spaanse koninklijke hofdieren willen graag even met je praten.
Lees dit stukje alstublieft: lood
Ik schrijf geen hele post over jarros de barro en sla de saaie veiligheidsdingen over, want dit is echt belangrijk.
Veel traditioneel Mexicaans aardewerk wordt nog steeds afgewerkt met loodhoudend glazuur. Het is goedkoper en het geeft die mooie glans, dus veel pottenbakkers gebruiken het nog steeds, en lood kan in de inhoud lekken, vooral in alles wat heet of zuur is. Erger nog, de Amerikaanse FDA heeft potten gevonden met de stempel "loodvrij" die dat niet waren. Dus als je een jarro de barro koopt om daadwerkelijk uit te drinken:
1. Kies er een die aan de binnenkant on Geglazuurd is of gecertificeerd loodvrij. In Mexico zoek je naar barro sin plomo, of naar organisaties zoals Barro Aprobado die loodvrij aardewerk certificeren.
2. Vertrouw niet blindelings op een "loodvrije" stempel. Testkits voor lood in huis zijn goedkoop en het is de moeite waard er een te hebben.
3. Alles wat als decoratief of niet voor voedselgebruik is gelabeld, blijft decoratief. Geen uitzonderingen.
4. Voor het eerste gebruik moet je het laten weken in schoon water. Nooit zeep gebruiken.
En alsjeblieft, alsjeblieft knaag niet aan je jarrito. Ik zeg dat als iemand wiens bijbaantje letterlijk het verkopen van aardewerken potten om op te knagen is. Een jarrito van de markt is niet gemaakt om op te eten. Je weet niet wat voor glazuur er op zit, je weet niet hoe het gebakken is, en dat is niet hetzelfde als klei die is geselecteerd om op te knagen.
Dus waarom verkoop ik ze niet?
Kort antwoord: ik verkoop geen jarros de barro, en ik ben niet van plan dat te gaan doen.
Ze zijn groot, ze zijn breekbaar, en ik verpak elke bestelling zelf in (bijna) plasticvrije verpakkingen. Een aardewerken kruik van 4 liter die door de post gaat, zou aankomen als zeer dure terracotta kruimels. Die zou, laten we eerlijk zijn, een deel van jullie nog steeds opeten. Ik kan ook niet garant staan voor het glazuur op aardewerk dat is gemaakt om uit te drinken, en ik verkoop liever niets waar ik niet achter kan staan.
Wat ik wel heb, is een hoop eetbare terracotta, wat in feite dezelfde trek is, maar dan van de andere kant.
Als je op zoek bent naar de Mexicaanse barro-smaak, dan zijn de Cacahuates Japonés de Barro kleine handgevormde terracotta kiezels met een zachte, stoffige knoring en een flinke dosis mineralen uit rode aarde, en ik heb de zachte Mexicaanse mini-aardewerken potjes en gebroken chips op voorraad wanneer ik ze kan bemachtigen (ze zijn niet lang te krijgen). Als je iets wilt dat het dichtst in de buurt komt van het opeten van het kopje, dan zijn de Indiase terracotta kleine glaasjes letterlijk miniatuur kulhad-kopjes, de klei-chai-kopjes die je overal in India ziet, en de Mini Matki zijn kleine versies van de matka-waterpot die ik aan het begin noemde. Voor een echte petrichor-ervaring zijn Shree Pots super knagerig en heel aards, en Terracotta Tumbles is de gemengde zak als je niet kunt kiezen.
Eén eerlijk puntje. Mijn terracotta wordt verkocht om op te knagen, niet om water in te bewaren, en ik ga je niet vertellen dat het laboratoriumgecertificeerd is. Bij elke vermelding staat hoe het is getest. Als er niet staat dat het laboratoriumgetest is, ga er dan vanuit dat dat niet zo is.
Drink uit de jarro. Knaag aan de kulhad. Maar knaag er vooral niet omheen.
Ta x
Disclaimer
Mijn klei- en krijtproducten zijn natuurlijke materialen die worden verkocht voor sensorisch gebruik, als hobby en voor ASMR. Ze zijn niet gecertificeerd als voedselveilig, en ik verkoop ze niet als voedsel, supplementen of medicijnen. Ik weet dat leden van de Pica- en Geofagie-community klei naar eigen inzicht en op eigen risico kunnen knagen, kauwen, uitspugen of doorslikken, en ik promoot het consumeren ervan niet. Dit artikel bevat algemene informatie gebaseerd op mijn eigen onderzoek en ervaring, geen medisch advies, en ik ben geen arts of diëtist. Aardewerk dat is gemaakt om uit te drinken, waaronder jarros de barro, kan lood in het glazuur bevatten: eet het nooit op, en controleer of het loodvrij is voordat je eruit drinkt. Als je zorgen hebt over pica, geofagie, het consumeren van niet-eetbare materialen of blootstelling aan lood, praat dan met je huisarts of een andere gekwalificeerde zorgverlener, vooral als je zwanger bent.
0 reacties