Je hebt ze waarschijnlijk wel eens gezien: bleke, poederachtige kleine blokjes met het label Mexican Holy Bars of Tierrita de San Juan de los Lagos. Op het eerste gezicht lijken ze op fijn krijt of eetbare klei. Afhankelijk van wie je het vraagt, is dat precies wat ze zijn.
Oorspronkelijk waren ze helemaal niet bedoeld om op te eten. Ze komen uit San Juan de los Lagos in Jalisco, Mexico, de thuisbasis van een van de belangrijkste bedevaardplaatsen van het land, de Basiliek van de Maagd van San Juan. Al generaties lang verzamelen bezoekers een beetje van de lokale aarde als zegen of geluksbringer, en zo ontstond tierrita de San Juan de los Lagos, het kleine aarde van San Juan: kleine blokjes heilige grond die als een zakje vol gebeden mee naar huis werden genomen. Onderweg kregen ze een tweede leven dat direct aansluit bij iedereen die houdt van een goede, aardse knapperigheid.
Mexico heeft een stille, fascinerende geschiedenis met geofagie, simpelweg comer tierra, aarde eten, dat voorkomt in zowel landelijke dorpen als steden. Voor de een is het de smaak en textuur, dat knapperige kraakje gevolgd door een zacht kruimelen. Voor anderen is het verbonden met erfgoed, geloof of genezing; veel zwangere vrouwen en landelijke gemeenschappen gebruiken al generaties lang natuurlijke klei om hun aardende, minerale eigenschappen. Dus toen deze bleke, poederachtige heilige blokjes uit Jalisco in geofagie-kringen opdoken, was dat volkomen logisch: ze voldoen aan alle eisen, licht, krijtachtig, aromatisch en delicaat.
De klei zelf vormt zich in vulkanische grond die rijk is aan kaolien, een natuurlijke witte klei die bekendstaat om zijn gladheid en zuiverheid. Kaolien komt overal ter wereld voor, maar Mexicaanse kaolien ontstaat vaak in vulkanische of hydrothermale gebieden waar de chemie van de aarde het bleekt tot die zachtwitte tint. Dat is precies de reden waarom deze blokjes er bijna hemels uitzien, bleek als bestoven porselein en broos genoeg om prachtig tussen de tanden te kruimelen.
Een van deze blokjes vasthouden betekent tegelijkertijd een stukje Mexicaanse geschiedenis en geloof vasthouden: enerzijds heilig, verbonden met bedevaart en eeuwenlange toewijding, en anderzijds diep zintuiglijk, geworteld in een lange relatie met aarde als iets wat je kunt aanraken en proeven. Voor de een is het een geluksbringer voor een huisaltaar. Voor anderen is het een klei om stilletjes van te genieten. Beide zijn even valide en vertellen hetzelfde verhaal over hoe mensen zich verbinden met de grond onder hun voeten.
De witte kleur komt specifiek van kaolien, hetzelfde mineraal dat wordt gebruikt in keramiek en cosmetica, van nature laag in ijzer waardoor het de roestkleur mist die je in andere regionale kleisoorten ziet. Die bleekheid is in veel culturen, waaronder die van Mexico, een symbool geworden van zuiverheid en eenvoud. Het vasthouden van een Holy Bar betekent dus iets vasthouden dat tegelijkertijd door geologie en spiritualiteit is gevormd: aarde gezuiverd door de natuur en geheiligd door het geloof, en in sommige gevallen ook echt gewaardeerd om zijn knapperigheid.
Er is iets moois aan die kruising: iets wat ooit als puur heilig werd beschouwd, wordt gewaardeerd door een gemeenschap die aarde op een andere, maar verwante manier waardeert. Het is geen gebrek aan respect voor de traditie, maar het erkennen van een echte verbinding tussen geloof, lichaam en aarde. Voor iedereen die klei eet zijn deze blokjes meer dan minerale materie: ze zijn een hapje cultuur en een moment van rust dat zowel eeuwenoud als persoonlijk aanvoelt.
Disclaimer: Dit is geschreven voor informatieve en hobbydoeleinden. Mijn producten zijn niet gecertificeerd als voedsel en worden verkocht voor verzamelen, knutselen of zintuiglijk genot. Eventueel gebruik is volledig een persoonlijke beslissing en volledig op eigen risico. Ik promoot het innemen ervan niet en kan niet verantwoordelijk worden gehouden voor eventuele bijwerkingen.
0 reacties