Voor iedereen die me een berichtje heeft gestuurd om te vragen wanneer Ural weer binnenkomt: dit is voor jullie. Ik krijg in november 2026 een grote partij gele Ural-klei binnen bij Earthy Crunch UK, en die komt niet alleen. Er zit een flinke lading Centraal-Aziatische klei bij, waaronder Turkestan, waar ik eerlijk gezegd net zo enthousiast over ben.
Als Ural nieuw voor je is: het is een van die soorten klei waar mensen in deze community met een wat dromerige blik over praten. Dichte, bleekgele brokken, soms met een blauwachtige tint erdoorheen, en een knarsend geluid dat hard genoeg is om te controleren of er niemand in de kamer is. Het wordt meestal omschreven als mild, een beetje nootachtig, een beetje melkachtig. Ik zal mijn eigen knarsnotities opschrijven zodra deze partij in mijn handen is, want ik beschrijf niet iets wat ik zelf niet in mijn mond heb gehad.
Waarom het zo'n gedoe is geweest om het binnen te krijgen
Ik zal hierin eerlijk zijn. Sinds het begin van de oorlog in Oekraïne is het moeilijk geweest om klei uit Centraal-Azië te krijgen, en dat is niet makkelijker geworden. Routes die vroeger eenvoudig waren, dat zijn ze niet meer, de kosten zijn steeds verder gestegen, en sommige verkopers bij wie ik graag zou hebben gekocht, verzenden gewoon niet meer naar het VK.
Ik wil dit niet als een tragedie laten klinken, want dat is het niet. Mensen in Oekraïne leven midden in een echte oorlog, en dat ik meer betaal voor een doos klei zit in een heel ander universum. Maar dat is wel de eerlijke reden waarom Ural in het VK al een tijdje schaars en duur is geweest, en waarom je het als je het hebt gespot vaak met een marge bent tegengekomen of dat het met de duimen achter de rug is verzonden vanuit het buitenland.
Toen ik dus de kans kreeg om in één keer een fatsoenlijke hoeveelheid binnen te halen, heb ik die gegrepen.
Wat "Ural" eigenlijk betekent
Dit is het deel dat niet vaak wordt gezegd. "Ural" is evenzeer een bazaarnaam als een plaatsnaam. De Ural rivier begint in de zuidelijke Oeralbergen in Rusland en stroomt zuidwaarts door West-Kazachstan, langs de stad Oral (die tot 1991 Uralsk heette), helemaal naar beneden tot de Kaspische Zee bij Atyrau. Dat hele stuk is kleiland.
Op Kazachse markten is "Ural" een specifieke stijl klei gaan betekenen: bleekgeel, dicht, droog en knarsend. Die gele kleur is trouwens ijzer. IJzeroxiden geven gele klei zijn kleur, waar ze ter wereld ook vandaan komt. Of een bepaald zakje uit de ene of de andere oever van de rivier is gegraven, verkopers zijn niet altijd eerlijk over, en ik geef liever toe dat ik het niet weet dan dat ik doe alsof. Voor mij vertelt de naam je meer over de stijl dan de GPS-coördinaten. Ik zal je alles vertellen wat ik weet over waar mijn partij vandaan komt, en alles wat ik niet weet, zal ik zeggen dat ik niet weet.
Klei in Kazachstan is geen niche
Dit is het deel waar ik van hou. In een groot deel van het VK is knarsen op klei iets waar mensen stil over blijven. In Kazachstan worden krijt en klei openlijk per brokkie verkocht, en verkopers vertellen je graag welke mensen er het meest naar vragen. Een verkoper van klei en krijt in Astana vertelde Kazachse nieuwsmedia een paar jaar geleden dat Ural een van de meest gevraagde kleisoorten is die hij verkoopt, wat overeenkomt met elke Kazachse winkel die ik ooit heb doorgebladerd.
Klei zit daar ook in de andere zin diep geworteld. Archeologen hebben kleiaarden in Kazachstan gevonden die teruggaan tot de Andronovo-periode, ongeveer de 15e tot 8e eeuw v.Chr. Mensen graven, vormen en leven al heel lang met deze spullen, en dat is mede de reden waarom ik niet geloof dat knarsen op klei een vreemd modern internetding is. Dat is het niet. Het is alleen zo dat sommige plekken zich er niet meer voor schamen.
En dan is er nog Turkestan
Turkestan is een van de oudste steden in Kazachstan, in het zuiden, niet ver van de Oegestaanse grens, aan de oude Zijderoute. Het is de thuisbasis van het mausoleum van Khoja Ahmed Yasawi, gebouwd aan het eind van de jaren 1300 en nu een UNESCO-werelderfgoedlocatie, met enorme muren en koepels met blauwe tegels.
In de middeleeuwen, toen de stad nog Yasy heette, was het een belangrijk aardewerkcentrum met zijn eigen school Kazachse keramiek, vooral bekend om blauwgroene glazuren met af en toe een opvallend geel stuk. Pottenbakkers daar schatten de lokale klei nog steeds als een van de meest bewerkbare in de omgeving, en eerlijk gezegd vertelt dat je al iets over de grond voordat je überhaupt een brokkie hebt opgepakt.
Eetbare Turkestan-kleisoorten zijn er meer varianten van dan je zou verwachten: crème, wit, grijsgroen, bruin, en de geperste tegels en balletjes. We hebben ze in de rauwe brokkelvorm. Ze voelen in de mond meestal heel anders aan dan Ural, wat me brengt op een echte vraag voor de vaste klanten. Waar staat iedereen op Turkestan versus Ural? Ik heb mensen gezien zweren dat de een veel beter is dan de ander, en ik ben benieuwd of dat de textuur, het aroma is of gewoon loyaliteit aan degene die je als eerste hebt geprobeerd.
Wat komt er aan, en wanneer
Gele Ural en een reeks Turkestan-kleisoorten worden in november live gezet, samen met enkele andere Oegestaanse artikelen. Elke vermelding zal zijn eigen teststatus erop hebben, en als iets niet is getest op verontreinigingen, zal ik dat gewoon zeggen in plaats je te laten gissen.
Als je op Ural hebt gewacht, of je het hebt besteld vanuit het buitenland en een vermogen hebt betaald voor verzending, zou ik het echt geweldig vinden als je het deze keer bij mij haalt. Het is een kleine Britse winkel, het is één persoon die het inpakt, en je zult precies weten wat ik weet over waar het vandaan komt. Ik zal op de dag dat het live is roepen op Instagram en Facebook.
Ta x
Disclaimer
Mijn klei- en krijtproducten zijn natuurlijke materialen die worden verkocht voor sensorisch gebruik, als hobby en voor ASMR. Ze zijn niet gecertificeerd als voedselveilig en ik verkoop ze niet als voedsel, supplementen of medicijnen. Dit artikel is algemene informatie gebaseerd op mijn eigen onderzoek en ervaring, geen medisch advies, en ik ben geen arts of diëtist. Als je je zorgen maakt over pica, geofagie of het inslikken van niet-eetbare materialen, praat dan met een huisarts of andere gekwalificeerde zorgverlener.
0 reacties