Als je hier bent beland, heb je waarschijnlijk met één licht opgetrokken wenkbrauw "wat is eetbare klei" in Google getikt. Of iemand in een TikTok-commentaarsectie zei "Nakumatt" alsof je hoorde te weten wat dat was, en nu ben je hier. Hoe dan ook, hallo.
Dit is de gids die ik had willen krijgen van iemand aan het begin. Ik run Earthy Crunch UK in mijn eentje, naast een fulltime baan, en ik zit al lang genoeg tot aan mijn nek in klei, krijt en leisteen om er een mening over te hebben. Dus die krijg je ook.
Eerst het korte antwoord.
Eetbare klei is natuurlijke aarde, meestal klei, krijt of fijne grond, die mensen knagen, kauwen en soms doorslikken, vooral om de textuur. Dat is echt alles. Het langere antwoord is waar het interessant wordt.
"Eetbaar" doet een hoop zwaar werk
Voordat we ergens anders aan beginnen, dat woord. "Eetbaar" betekent in deze wereld niet dat het voedselveilig is, en het betekent zeker niet dat iemand het veilig om te eten heeft gecertificeerd. Niets wat ik verkoop is gecertificeerd als voedselveilig. Het is het woord dat de community gebruikt, het woord waar mensen naar zoeken, en het beschrijft wat mensen ermee doen, niet een keurmerk.
Ik heb een heel artikel over dat woord geschreven als je de lange versie wilt, maar laat je alsjeblieft niet overtuigen door een productnaam dat iets is onderworpen aan controles die het niet heeft ondergaan.
Wat er eigenlijk als eetbare klei wordt verkocht, is meestal een van een handvol dingen. Kaolien is de zachte, bleke, krijtachtige variant, dezelfde klei die vroeger in ouderwetse maagremidies opdook. Terracotta en rode klei krijgen hun roestkleur van ijzer, en zijn vaak aardser en dichter. Krijt is technisch gezien helemaal geen klei (het is calciumcarbonaat), maar het leeft in dezelfde wereld en dezelfde winkelmandjes. Loess, voornamelijk uit China, is door de wind meegevoerde slib die verbrokkelt tot bijna niets. Dan heb je gebakken en gevormde dingen: Indiase kleipotten, leisteenpotloden, geperste kleistukjes en Colombiaanse favorieten zoals Terrón Panela.
Hoe de knabbelervaring van al deze dingen tot stand komt, hangt af van welke mineralen erin zitten en wat er met ze is gebeurd nadat ze uit de grond zijn gehaald. Zon-gedroogd, gebakken, gerookt, geroosterd, gemalen en opnieuw gevormd, het verandert allemaal de bite. Als je van de geeky kant houdt, uitlegt deze over het minerale gedeelte.
Mensen doen dit al heel lang
Aarde eten heeft een echte naam: geofagie. Het is geen TikTok-trend die in 2023 opdook. Het is al eeuwenlang gedocumenteerd op vrijwel elk bewoond continent.
In Nigeria en Ghana heeft kalabasaskrijt (ook wel nzu genoemd) een lange traditie, vooral rond zwangerschap, en je vindt het nog steeds bij Afrikaanse avondwinkels in het hele VK. In India wordt gebakken klei uit plaatsen als Kolkata en Punjab als brokken, gebroken potten en leisteenpotloden geknabbeld. Mexico en Centraal-Amerika hebben diepe wortels in geperste kleitabletten en kleipotten. In het zuiden van de Verenigde Staten heeft "witte aarde" van Georgia-kaolien zijn eigen aanhang. Zwangerschapsdrang naar klei en krijt komt voor in al deze culturen, waarover ik apart heb geschreven.
Het heeft ook zijn moment gehad in de kunstwereld. Sommige van mijn klei was onderdeel van het Museum of Edible Earth toen het naar Londen kwam, wat nog steeds een van mijn favoriete dingen is die met dit kleine bedrijfje zijn gebeurd.
Dan is er pica, wat verwant is maar niet hetzelfde is. Pica is de medische term voor het aanhoudend verlangen naar dingen die geen voedsel zijn, en geofagie is een vorm daarvan. Het wordt soms in verband gebracht met een ijzertekort, dus als je sterke, aanhoudende drang hebt en je niet weet waarom, is het de moeite waard om je bloed te laten testen bij je huisarts. Niet omdat er iets schamelijks aan is (dat is er niet), maar omdat als je lichaam een vlag zwaait, het de moeite waard is om te weten wat die vlag zegt. Meer daarover in Wat is pica? en Wat is geofagie eigenlijk?
Dus waarom knagen mensen erop?
Textuur, voorop alles. Dit is het deel dat het moeilijkst uit te leggen is aan mensen buiten de community en dat voor iedereen daarbinnen volkomen duidelijk is.
Klei is niet één textuur. Er zijn poederachtige slibben die je hele mond bekleden, plakkerige bodems die zich aan het dak van je mond hechten, zachte krijten die tegen je tanden piepen, wasachtige kleien die bijna boterachtig zijn, dichte die smelten als chocolade, knapperige die versplinteren en dan oplossen, steenkoolachtige schilfers, baksteenachtige korrelige knabbels, en de absolute tandbrekers die pas na een weekje in water normaal doen.
Dan is er nog geur. Veel mensen houden net zoveel van de geur van klei als van de knabbelervaring, die petrichor, regen-op-droge-grond geur, of iets rokerigs en geroosters. Geluid doet er ook toe, en daarom is klei-ASMR zijn eigen hoekje van het internet. En voor heel veel mensen is het troost, gewoonte, familietraditie of pure nieuwsgierigheid.
Ik ben eerst een textuurpersoon en daarna een geurpersoon. Ik weet dat heel veel van jullie andersom zijn. Waar sta jij?
Het deel dat ik zou willen dat je leest voordat je voor het eerst knabbelt
Ik ga niet doen alsof dit risicovrij is, want dat is het niet, en je zou er gelijk hebben als je me niet zou vertrouwen als ik dat wel zou doen.
Klei komt uit de grond, en de grond is niet altijd schoon. Afhankelijk van waar het is uitgegraven, kan klei zware metalen zoals lood en arseen bevatten. Bakken doodt bacteriën en parasieten, wat goed is, maar doet niets tegen zware metalen. De Britse Food Standards Agency heeft specifiek geadviseerd om geen kalabasaskrijt te eten vanwege het loodgehalte, wat het waard is om te weten gezien hoe makkelijk je het kunt oppikken.
Klei kan ook in je darmen binden met voedingsstoffen zoals ijzer, dus regelmatig veel ervan eten kan het exacte tekort waarvoor sommige mensen het verlangen juist verergeren. Het kan je darmen verstoppen (glamour, ik weet het). En de hardere kleien geven echt geen flikker om je vullingen. Vraag me maar hoe ik dat weet.
Als je zwanger bent, praat dan met je verloskundige of huisarts voordat je iets anders doet. Als je elke dag grote hoeveelheden knabbelt, praat dan ook met je huisarts. Ik verlies liever een verkoop dan dat iemand iets belangrijks negeert.
Over testen: elk product op mijn site heeft een teststatuslabel, en hier is wat elk ervan betekent. Het grootste deel van wat ik voorraad heb is Community-Tested, wat betekent dat het van een vertrouwde leverancier komt die de community al lang breed gebruikt, niet dat ik een labcertificaat in mijn hand heb. Waar een leverancier me vertelt dat iets lab-getest is maar ik het certificaat zelf niet heb gezien, zeg ik precies dat. Mijn eigen Chiltern Vale Chalk wordt op een korte wandeling van huis uit geplukt, gewassen, gebakken en met de hand gebroken, en ik heb het laten testen en de volledige resultaten gepubliceerd. Tenzij een aanbieding anders vermeldt, ga er niet vanuit dat iets is getest op verontreinigingen.
Als je helemaal nieuw bent, is dit hoe ik zou beginnen
1. Begin met een sample, niet met een grote zak. Ik verpak meestal 20 tot 25g, en samples zijn nu mijn populairste formaat, wat je vertelt hoeveel mensen verstandig proberen voordat ze zich committeren.
2. Kies iets in het midden. Een zacht krijt of een knapperige melt, geen steenharde klei die geweekt moet worden. Werk toe naar de tandbrekers.
3. Ruik er eerst aan. Klei moet aards, regenachtig of geroosterd ruiken. Als het naar zeep, wierook of plastic ruikt, is dit waarom dat gebeurt.
4. Ga klein. Een piepklein stukje is genoeg. Heel veel mensen knagen en spugen, en dat is volkomen prima.
5. Houd het droog. Klei trekt vocht uit de lucht en verandert in een trieste klomp op een vochtige week. Het weer maakt echt uit.
6. Koop bij iemand die je dingen vertelt. Herkomst, leverancier, teststatus, textuur. Als een aanbieding vaag is op alle vier, is dat je antwoord. Mijn langere gids over veilig online eetbare klei kopen gaat hier goed op in.
Eetbare klei in het VK
Je kunt het vinden bij Afrikaanse en Zuid-Aziatische avondwinkels (vooral kalabasaskrijt en wat gebakken kleien, vaak met heel weinig etiketten), bij kleine online verkopers zoals ik, en op de grote marktplaatsen. Ik heb de Britse kant van zaken hier behandeld, inclusief wat je van elk kunt verwachten.
Eén ding om als nieuwkomer te weten: dit is een niche die vaak verkeerd begrepen wordt. Accounts worden gerapporteerd, winkels worden verwijderd, en mensen zijn vaak voorzichtig met wie ze het vertellen. Dus als je lid wordt van de groepen en fora, wees aardig, wees discreet, en ga ervan uit dat iedereen minstens één keer is bekeken door iemand alsof ze hun verstand kwijt zijn. Je zult er perfect bij passen, Crunchers.
Dus, wat is eetbare klei?
Het is aarde.
Het is ook textuur, geur, geschiedenis, traditie, en een verrassend meningvolle community die een hele middag met plezier kan discussiëren over of iets korrelig is of gewoon knapperig.
Begin klein, stel vragen, en als er iets aan je drang je zorgen baart, praat dan met je huisarts voordat je met mij praat.
Ta x
Disclaimer
Mijn klei- en krijtproducten zijn natuurlijke materialen. Ze zijn niet gecertificeerd als voedselveilig, en ik verkoop ze niet als voedsel, supplementen of medicijnen, of promoot ze niet direct voor consumptie. Ik weet dat veel mensen in de pica- en geofagiecommunity klei en krijt knagen, kauwen, uitspugen of doorslikken, en als jij dat doet, is dat volledig je eigen beslissing en op eigen risico. Ga alsjeblieft niet ervan uit dat een product is getest op verontreinigingen tenzij de aanbieding dat vermeldt. Dit artikel is algemene informatie gebaseerd op mijn eigen onderzoek en ervaring, geen medisch advies, en ik ben geen arts of diëtist. Als je zwanger bent, of zorgen hebt over pica, geofagie of het eten van niet-voedselmaterialen, praat dan met een huisarts of andere gekwalificeerde zorgverlener.
0 reacties